Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) nedir, nasıl hesaplanır?

21 Ocak 2021

Bugün Özel Tüketim Vergisi’nin (ÖTV) kapsamını, özelliklerini, hangi ürünlerden nasıl bir mantıkla alındığını inceleyecek, 2021’ye özel ÖTV oranları ile ÖTV hesabından bahsedeceğiz. ÖTV ile merak ettiğin her şey bu yazıda!

Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) nedir?

Açılımı Özel Tüketim Vergisi olan ÖTV, zaruri olmayan belirli ihtiyaçlar (mal ve ürünler) için maktu ya da oransal olarak alınan bir vergi türüdür. Harcama vergisi türündeki ÖTV, Türkiye’nin Avrupa Birliği’ne uyum süreci için 4760 sayılı kanun değişikliğiyle başlattığı ve ilk olarak 2002 yılında almaya başladığı bir vergidir. Az sayıdaki kapsamı sınırlı maldan alınır. Bu yüzden ÖTV ödeyen mükelleflerin sayısı da azdır. Bu özelliğiyle ÖTV’nin kolayca yönetilen bir vergi türü olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca genel bütçe gelirleri arasında önemli bir kalem olduğu için hazineye de ciddi anlamda katkısı vardır.

ÖTV ve KDV birbirinden hangi özelliklerle ayrılır?

ÖTV ile KDV bazı özellikleri açısından birbirine benzer. ÖTV’yi KDV’den ayıran en önemli özelliği tek aşaması olan bir vergi türü olmasıdır. ÖTV, ilgili mallardan yalnızca bir kez imalat, ithalat ya da ilk iktisap sırasında alınır. Yani bu mallar el değiştirirken yeniden ÖTV alınmaz.

Hangi ürün ve mallardan ÖTV alınır?

4740 numaralı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’na gör ÖTV yalnızca aşağıda sıraladığımız dört mal üzerinden alınır. Motorlu taşıtlar ile mücevherler en fazla ÖTV toplanan mallardır. Her malın ÖTV hesabı değeri üzerinden yapılır. Dolayısıyla tüm motorlu taşıt sahiplerinin ödeyeceği ÖTV miktarı farklıdır.

  1. Çevreye zarar veren akaryakıt ve yağ türevi ürünler
  2. Lüks taşıtlar
  3. İnsan sağlığına zarar veren tütün ve alkol ürünleri
  4. Beyaz eşya, kürk gibi lüks tüketim ürünleri

Kimler ÖTV öder?

  • Bir önceki bölümde bahsettiğimiz mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanları imal, inşa veya ithal edenlerden ve bu malları müzayede yoluyla satanlardan
  • Belirtilen mallardan kayıt ve tescile tabi olanlar için motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler ya da müzayede ile satanlardan

ÖTV alınır.

ÖTV mükellefleri için kanunda ayrıca şu ifade yer alır:

“Mükellefin Türkiye içinde ikametgâhının, işyerinin, kanuni ve iş merkezlerinin bulunmaması halleri ile gerekli görülen diğer hallerde Maliye Bakanlığı, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tâbi işlemlere taraf olanları verginin ödenmesinden sorumlu tutabilir.”

ÖTV tutar ve oranları nelerdir? ÖTV nasıl hesaplanır?

Satın almak istediğiniz taşıtın vergi tutarını ve ÖTV indirimli fiyatını kolayca hesaplayan pek çok web site ve uygulama bulunuyor. Aracın türüne ve fiyatına denk gelen orana göre yapılan hesap ile ÖTV ve KDV de olmak üzere tüm vergiler dahil bir fiyat elde edilebiliyor. Motor silindir hacmine göre belirlenen ÖTV artış oranları 2021 için şu şekilde:

Silindir Hacmi Vergisiz Satış Tutarı     ÖTV Oranı     
250cc ve altı motosikletler   %0
1600 cm³’e kadar 85 bin TL’ye kadar %45
1600 cm³’e kadar 85 – 130 bin TL arası %50
1600 cm³’e kadar 130 bin TL ve üzeri %80
1600-200 cm³ arası       170 bin TL’ye kadar %130
1600-200 cm³ arası      170 bin TL ve üzeri %150
2000 cm³ üzeri Tutar sınırı yok %220

Özel Tüketim Vergisi’nin tutar ve oranları Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) web sitesinde yıllara göre listelenmiştir.

2021 ÖTV İndirimi

2019 ve 2020 yıllarında ÖTV indirimi yapılmıştı. 2021 için bir indirim olup olmayacağı ise henüz net değil. Hükümetin ÖTV indirimi ile ilgili çalışmalar yaptığı iddia ediliyor. Üzerinde çalışılan ilk formüle göre devletin kullanmak üzere araba satın almak isteyen kişilere araçlarını belirli süre satmama taahhüdü vermeleri durumunda kademeli ÖTV indirimi imkanı sunabilir. Mesela aracını 5 sene boyunca satmayacağını beyan eden kişiye daha fazla ÖTV indirimi yapılırken, 2 sene satmama sözü veren vatandaşa daha az ÖTV indirimi yapılabilir. Söz vermeyenlere ise aynı ÖTV oranları uygulanabilir. Böylece kullanmak için, yani ihtiyaçtan araç satın alanlara ÖTV indirimi kolaylığı ile fiyat indirimi sağlanmış olacak.


Ön muhasebe programları ile ÖTV takibini kolayca yapabilirsiniz.

Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.