Sermaye artırımı muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Sermaye artırımı ve azaltımının muhasebe kaydı nasıl yapılır?

Anonim şirketler neden sermaye artırır?

İşletmeler, çeşitli nedenlerle sermaye artırır. Bu nedenler şunlardır:

  • Kuruluş esnasında belirlenen sermayenin şirketin iş kapasitesine göre yetersiz kalması
  • Şirketin iş hacmini genişletmek istemesi
  • Enflasyon sebebiyle paranın satın alma gücünün azalması bu yüzden de sermayenin yetersiz kalması
  • Yapılan yanlış yatırımlar ve harcamalar nedeniyle sermayenin azalması

Şirketler nasıl sermaye artırımı yapar?

İşletmeler, sermaye artırımını iç ve dış kaynaklardan faydalanarak farklı biçimlerde gerçekleştirebilirler. Bu yöntemler:

  • Yeni hisse senedi çıkartmak
  • Mevcut ortakların sermaye paylarını artırmak
  • Yedekleri ve dağıtılmamış kârı sermayeye dönüştürmek
  • Değer artış fonlarını sermayeye eklemek
  • Şirket borçlarını sermayeye çevirmek
  • Çıkartılmış tahviller karşılığında hisse senedi çıkartmak
  • Başka şirketlerle birleşmek

Şirketler artırmak için yapılan işlemler 

Şirketlerin sermaye artırımı kararı aldıktan sonra şu işlemleri yapması gerekir:

  • Genel kurul sermaye artırma kararı aldıktan sonra yönetim kurulu kararı da alır.
  • Eski sermayenin ödendiği tespit ettirilir (esas sermayenin tamamen ödenmesi gerekir)
  • Sermaye artırımı ile ilgili değişiklik metni yazılır.
  • Artırılan sermayenin %0.04’ü Rekabet Kurulu adına Halk Bankası’na yatırılır. 
  • Sermaye artırma metni Türkiye Ticaret Sicili’ne tescil ettirilip Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan ettirilir.
  • Ayni türden konacak sermayenin değeri belirlensin diye bilirkişi ataması yaptırılır. Bilirkişi ayni sermaye olarak konan varlığın değerini belirleyip rapor düzenler
  • Ayni sermaye olarak konan varlık gayrimenkul ise bunların ipoteksiz veya hacizsiz olması gerekir. 
  • Ayni sermaye olarak konan maddi sabit kıymetin yeniden değerlemesi ile ilgili yeminli mali müşavir raporu alınır.
  • Anonim şirketler, sermaye artırımında halka hisse senedi ihracı yaparak sermaye artırımını gerçekleştirecekse, ayrıca Sermaye Piyasası Kurulu’ndan izin alınmalı.

Anonim şirketleri sermaye artırımı ile ilgil muhasebe kayıtlarını nasıl yapar?

Bir örnek üzerinden açıklayalım:

ABC Anonim Şirketi, sermayesini 01.09.2008 tarihinde 100 bin TL artırmaya karar verdi diyelim. Bu konudaki hukuki formaliteleri tamamladığını varsayalım. İşletmenin 5 ortaklı olduğunu ve ortakların sermaye paylarının eşit olduğunu düşünelim. Ortakların sermaye taahhütlerinin 4’te 1’ini nakit olarak ödediğini, kalan sermaye taahhütlerini de daha sonra ödeyeceklerini düşünelim.

Mad. NoAÇIKLAMABORÇALACAK
101.09.2008 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HESABI(-)
ortak A 20.000
ortak B 20.000
ortak C 20.000
ortak D 20.000
ortak E 20.000 500 SERMAYE HS.
ortak A 20.000
ortak B 20.000
ortak C 20.000
ortak D 20.000
ortak E 20.000
100.000100.000
201.09.2008 100 KASA HESABI 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE HESABI(-)
ortak A 5.000
ortak B 5.000
ortak C 5.000
ortak D 5.000
ortak E 5.000
25.00025.000
310.01.2008 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ HS 100 KASA HESABI4040
425.01.2008 780 FİNANSMAN GİDERLERİ HS
191 İNDİRİLECEK KDV HS 100 KASA HESABI
2.500
450
2.950
BORÇ501 ÖDENMEMİŞ SERMAYEALACAK
100.00025.000
100.00025.000
BORÇ770 GENEL YÖNETİM GİDERALACAK
40
40
BORÇ100 KASAALACAK
25.00040 2.950
25.0002.950
BORÇ500 SERMAYEALACAK

100.000

100.000
BORÇ191 İND. KDVALACAK
450
450
BORÇ780 FİNANSMAN GİDERLERİALACAK
2.500
2.500


Gelir ve giderlerini kolayca takip edip enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.