Stopaj hakkında bilmen gerekenler

29 Ocak 2021

Stopaj sözcüğünü günlük hayatta sık sık duyarız ancak ne anlama geldiğiyle ilgili bazen kafamız karışır. Bir firma sahibi olarak vergi konusu senin için ne kadar önemliyse, bir vergi türü olan stopajı bilmek de sana bir o kadar avantaj sağlar.

Stopaj nedir?

Stopaj, bir vergi uygulamasıdır. Türkiye’deki vergi sistemi gereği, gelir elde eden kişiler beyanname vererek gelirlerini beyan etmekle ve geliri üzerinden hesaplanacak vergisini ödemekle yükümlüdür. Fakat, bazı durumlarda beyana gerek olmadan, henüz ödeme aşamasında gelir vergisi kesintisi yapılabilir. İşte bu kesintiye stopaj kesintisi ya da stopaj denir.

Stopaj, Gelir Vergisi ya da Kurumlar Vergisi’ne tabi kazançlara ilişkin hasılatın işverenlerce çalışanlara ödenmesi aşamasında, yasalarla belirlenmiş oranlarda, henüz kaynakta kesilen ve işi yapan adına vergi dairesine yatırılan bir vergidir.

Gelir Vergisi ödemesiyle ortaya çıkan bu vergi türü, günümüzde birçok farklı vergi türü için, aynı biçimde ödenmesi açısından örnek oluşturmuştur. Bir örnekle açıklamamız gerekirse, bir işyerinde çalışan birinin stopajı, kendisi tarafından değil, işvereni tarafından ücretinden kesilerek vergi dairesine yatırılır. Devlet memurlarının vergileri de, tıpkı bu şekilde maaşlarından kesilerek işverenleri tarafından vergi dairesine yatırılır.

Eğer, geliri üzerinden stopaj kesilen kişi daha sonra beyanname verirse, bu durumda stopaj beyannamede hesaplanan vergiden mahsup edilir.

Stopajın bir diğer adı da vergi tevkifatıdır. Gelir vergisinde yapılan kesintilere stopaj, KDV vergisinde yapılan kesintilere tevkifat ifadeleri kullanılır.

Stopajın amacı nedir?

  • Stopaj, vergi maliyetlerini azaltır. Maliye’de, vergi gelirlerini toplamak için oluşan maliyetler, bu yöntem sayesinde azalır.
  • Stopaj, vergi kayıp ve kaçağını engeller. Bu anlamda vergi tahsilatının güvenliğini sağlar.
  • Stopaj, vergi ödemeden önce kesildiği için, net gelir elde eden kişinin vergi yükünü daha az hissetmesini sağlar.
  • Stopaj, vergi gelirlerini daha hızlı tahsil etmeyi sağlar. Tahsil süresi uzayan verginin değeri enflasyon nedeniyle azalır. Bu sebeple, ne kadar hızlı tahsil edilirse reel değerindeki kayıp da o derece azalır.

Stopaj yapılan ödemeler ve stopaj oranları

Stopaj vergisi geniş bir alanda uygulanır. Personele yapılan ücret ödemelerinden serbest meslek ödemelerine (avukatlık, mali müşavirlik ücretleri vb.), kira ödemelerinden mevduat faizine, kanunda sayılmış daha pek çok ödemede stopaj kesintisi yapılır.

Kimler ne kadar stopaj öder?

Gelir Vergisi kanununda 94. maddede ve Kurumlar Vergisi kanununda 15. ve 30. maddelerinde tam ve dar mükelleflerin hangi durumlarda ve hangi oranlarda stopaj ödemesi gerektiği belirtilmiştir. Uygulama alanında, en yaygın olan stopaj, ücretlerin kaynağında kesilen gelir vergisidir.

Ödemenin türüStopaj yapılacak olanlarStopaj oranıİstisnaları
Ücretİşverenler%15, %20, %27 ve %35 oranlarında artan oranlı vergi dilimlerine göre uygulanır.Diğer ücretlilerde yapılmaz.
KiraKiracılar%20İşyeri kiraya verenin işletmesine dahilse stopaj yapılmaz.
Serbest meslek ödemesiHizmet alanlar%20Tam mükelleflere yapılan telif ödemeleri (%17) Noter ödemelerinde yapılmaz.
Mevduat faizleriFinans kuruluşlarıDöviz tevdiat hesaplarına yürütülen faizlerden (vadelerine göre) %10, %12, %15
Yıllara yaygın inşaat ve onarım işi yapanlara ödenen istihkak bedelleriHizmet alanlar%3

Basit usulde vergi mükellefi de stopaj öder mi?

Basit usulde ticari kazanç elde edenler, stopaj ödemek ile yükümlü değildir. Buna ilaveten, basit usulde vergi mükellefi olanların yanında çalışanlar, ‘diğer ücretli’ statüsünde olduğundan vergi karnesi alarak sabit tutarda vergi öder. Bu nedenle ücretlerinden stopaj kesilmez.

Stopaj nasıl hesaplanır?

Stopaj hesaplaması, ödeme tutarına stopaj oranının uygulanmasıyla yapılır.

  • Ücret stopajı, brüt ücretten SGK kesintileri düşüldükten sonra kalan tutara göre hesaplanır. Diğer stopaj uygulamalarının aksine, ücret ödemelerinde sabit bir stopaj oranı bulunmaz. Her yıl güncellenen vergi dilimleri oranlarına göre uygulanır. 2021 yılı için belirlenen vergi dilimleri şu şekildedir:
 Gelir vergisi dilimleriOran
24.000 TL’ye kadar%15
53.000 TL’nin 24.000 TL’si için 3.600 TL, fazlası%20
190.000 TL’nin 53.000 TL’si için 9.400 TL, fazlası%27
650.000 TL’nin 190.000 TL’si için 46.390 TL, fazlası%35
650.000 TL’den fazlasının 650.000 TL’si için 207.390 TL, fazlası%4*

Stopaj ne zaman ödenir? 

Bütün çalışanların gelir vergileri, ücretleri ödenmeden kaynaktan kesilir ve sonraki ayda muhtasar beyannameyle 23’üne kadar beyan edilir ve 26’sına kadar ödenir. Kaynakta kesilen bu verginin ödenmesinden, kaynakta kesintiyi yapan sorumludur.


Gelir ve gider takibini kolayca yapmak ve enerjini işine büyütmeye ayırmak istiyorsan, MikroX’i 15 gün ücretsiz olarak deneyebilirsin.