Vergi dilimi nedir? Vergi dilimine ne zaman girilir?

Vergi dilimi

Vergi dilimi ilgili mevzuatta açıkça belirtilen, kazanç sağlayan herkesin kazancı oranında devlete ödemekle yükümlü olduğu tutardır. Gelir vergisinin belirli bir tutarı bulunmaz, oranlara göre belirlenir. Bu oranlar ile belirlenen miktarlara vergi dilimi denir.

Yıl sonunda kazanç sağlayan ve gelir vergisi ödemekle yükümlü olan kişi kümülatif kazancına bakarak dahil olacağı vergi dilimini kontrol etmelidir. Bir örnek ile açıklamak gerekirse, 2022 yılının Aralık ayında dahil olduğunuz gelir vergisi üzerinden ödeme yapmalı ve 2023 yılı Ocak ayı için dahil olacağınız yeni vergi dilimini öğrenmelisiniz.

2022 Vergi dilimleri nedir?

Vergi dilimleri ücretli ve ücret dışı olarak ikiye ayrılır. Ücretli vergi dilimi bir kişinin yaptığı iş karşılığı aldığı maaş üzerinden kesilecek olan vergiyi ifade eder.

Maaş, vergi dilimlerini belirlemede tek başına rol oynamaz. SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı gibi kavramlar da hesaplamada yer alır. Ücret dışı vergi dilimi ise bir kişinin çalıştığı iş harici sağladığı gelirlerinden kesilecek olan vergidir.

Ücretliler için uygulanan 2022 gelir vergisi tarifesi

Çalışanın yaptığı iş karşılığı elde ettiği gelir üzerinden hesaplanan ücretli vergi dilimi hesaplamalarını bir tablo ile özetleyelim:

32.000 TL’ye kadar%15
70.000 TL’nin 32.000 TL’si için 4.800 TL, fazlası%20
170.000 TL’nin 70.000 TL’si için 12.400 TL (ücret gelirlerinde 250.000 TL’nin 70.000 TL’si için 12.400 TL), fazlası%27
880.000 TL’nin 170.000 TL’si için 39.400 TL (ücret gelirlerinde 880.000 TL’nin 250.000 TL’si için 61.000 TL), fazlası%35
880.000 TL’den fazlasının 880.000 TL’si için 287.900 TL (ücret gelirlerinde 880.000 TL’den fazlasının 880.000 TL’si için 281.500 TL), fazlası%40

Ücret dışındaki gelirler için uygulanan 2022 gelir vergisi tarifesi

Ücret dışı, yani bir çalışanın maaşı harici elde ettiği gelir üzerinden hesaplanan gelir vergisi tarifesi ise şu şekilde:

32.000 TL’ye kadar%15
70.000 TL’nin 32.000 TL’si için 4.800 TL, fazlası%20
170.000 TL’nin 70.000 TL’si için 12.400 TL (ücret gelirlerinde 250.000 TL’nin 70.000 TL’si için 12.400 TL), fazlası%27
880.000 TL’nin 170.000 TL’si için 39.400 TL (ücret gelirlerinde 880.000 TL’nin 250.000 TL’si için 61.000 TL), fazlası%35
880.000 TL’den fazlasının 880.000 TL’si için 287.900 TL (ücret gelirlerinde 880.000 TL’den fazlasının 880.000 TL’si için 281.500 TL), fazlası%40

Gelir vergisi dilimleri nasıl hesaplanır?

Gelir vergisi hesaplama işlemi değişmez fakat vergi dilimi hesaplaması yıldan yıla değişiklik gösterebilir. Maliye Bakanlığı vergi dilimi oranlarının gelir miktarına göre dağılımına ilişkin yeni bilgilendirmeler yayınlayabilir.

Öncelikle hesaplamanız gereken hangi gelir vergisi diliminde olduğunuz. “Şimdi ben hangi vergi dilimindeyim?” dediğinizi duyar gibiyiz. Bir önceki yılda elde ettiğiniz toplam gelir üzerinden hesaplama yapmanız gerektiğini unutmayın!

Vergi dilimi maaş hesaplamasını bir örnek üzerinden gerçekleştirelim. A firmasında çalışan Melis Hanım 10.000 TL brüt ücret alıyor. Melis Hanım’ın ücretli gelir vergisi dilimini hesaplamak için öncelikle işsizlik sigortası işçi payı ve SGK işçi payını hesaplayarak brüt ücretten çıkarmalıyız. 

  • İşsizlik sigortası işçi payı: 10.000 x %1 = 100 TL
  • SGK işçi payı: 10.000 x %14 = 1400 TL

Bu iki kesintiyi Melis Hanım’ın aldığı brüt ücretten düştüğümüzde kalan miktar gelir vergisi matrahı olacak.

  • Gelir vergisi matrahı: 10.000 – 100 – 1400 = 8.500 TL

2022 yılı vergi dilimlerine göre 32.000 TL’den düşük miktarlar 1. vergi dilimine girmekte. Yaptığımız hesaplamaya göre Melis Hanım da çalışan vergi dilimlerinden %15 oranından hesaplanacak vergi diliminde bulunuyor.

Yaptığımız bu hesaplamalar sonucu Melis Hanım’ın vergi dilimi kesintisi:

  • 8.500 x %15 = 1.275 TL

Gelir vergisi ne zaman ödeniyor?

Basit usule tabi mükelleflerin gelir vergisi ödemesi gereken zaman diğer mükelleflere göre farklı. Elde edilen kazanç basit usul ticari kazançlardan sayılıyor ise gelir vergisinin ilk taksidi şubat sonu, ikinci taksidi ise haziran sonu ödenmeli. 

Elde edilen kazanç basit usul ticari kazanç değil ise gelir vergisinin ilk taksidi mart sonu, ikinci taksidi ise temmuz sonu ödenmeli.

Gelir vergisi nereye ödenir?

Devlet, her vergi mükellefinden, elde ettiği gelir oranında gelir vergisi alır. Bu vergi devlete ödenen bir meblağ olduğundan;

  • Mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine
  • Mükellefin ikamet ettiği bölgedeki vergi dairesine
  • Anlaşmalı bankalar aracılığıyla Gelir İdaresi Başkanlığı’na ödenebilir.

Gelir vergisi ne zaman sıfırlanır?

Vergi dilimi en basit tabirle yıl sonunda sıfırlanır. Yıl boyu elde edilen gelir ile vergi dilimi artar ve kişiler aralık ayı sonunda yeni yıl için belirlenen vergi dilimlerinden hangisine dahil olduklarını kontrol ederler.

Bunun dışında vergi dilimini sıfırlayan bir diğer durum da kişinin hali hazırda çalıştığı işyerinden ayrılarak başka bir yerde çalışmaya başlamasıdır.

Gelir vergisi hakkında mutlaka bilinmesi gerekenler

Gelir vergisi hakkında mutlaka bilmeniz gerekenleri madde madde özetlersek;

  • Kişi ve kurumlardan kamusal hizmetlerin devamlılığını sağlayabilmek adına alınan vergilerin ödemesi zorunludur.
  • Gelir İdaresi Başkanlığı’nın belirlediği 7 farklı vergi türü var, bunlardan biri de konumuz olan gelir vergisi.
  • 2022 yılı için gelir vergisi dilimleri ücretli ve ücret dışı olarak iki farklı kategoride hesaplandı.
  • Vergi dilimi hesaplaması yapmak için işsizlik sigortası işçi payı ve SGK işçi payı hesaplanarak brüt maaştan düşülmeli, çıkan vergi matrahı üzerinden hesaplama yapılmalıdır.
  • Sigortalı çalışanlar çalıştığı yerden ayrılıp başka bir yerde çalışmaya başladığında bu şirketin aynı işverene bağlı olmadığı durumlarda işçi vergi dilimleri sıfırlanır, aynı işverene bağlı ise sıfırlanmaz.
  • Sigortalı bir çalışan askerlik veya emeklilik gibi sebeplerden ötürü işten ayrılıp yeniden aynı yerde çalışmaya başlar ise gelir vergisi sıfırlanmaz.
  • Basit usule tabi mükellefler için gelir vergisi ödeme tarihleri ilk taksit şubat, ikinci taksit haziran olacak şekildedir.
  • Basit usule tabi kazan harici gelir elde edenlerin gelir vergisi ödeme tarihleri ilk taksit mart, ikinci taksit temmuz olacak şekildedir.
  • Gelir vergisini ikametgahınızın veya işyerinin bağlı olduğu vergi dairesine ya da anlaşmalı bankalara ödeyebilirsiniz.

Eğer siz de gelir vergisi ödemekle mükellef bir işverenseniz online ön muhasebe programınız olarak MikroX’i tercih edin, finansal raporlarınızı rahatça inceleyin. Üstelik MikroX’i 14 gün ücretsiz deneyebilirsiniz!

Top